Cơ Đốc nhân có được đăng ký hiến tạng hoặc hiến tạng khi qua đời hay không?
Đăng ký hiến tạng hoặc hiến tạng khi qua đời là hành động bày tỏ tình yêu thương và lòng trắc ẩn đối với tha nhân, một điều hoàn toàn phù hợp với sự dạy dỗ của Kinh Thánh (xem Lê-vi Ký 19:18; Ma-thi-ơ 5:43; Lu-ca 6:27-28; Giăng 13:34; Rô-ma 13:9; Ga-la-ti 5:14; Gia-cơ 2:8; I Giăng 4:8). Sẵn sàng hiến tặng một hay nhiều mô/bộ phận từ chính cơ thể mình cho người khác là biểu hiện của tình yêu vị tha và sự hy sinh cao quý dành cho đồng loại.
Dẫu vậy, có một số người cho rằng hiến tạng là một hình thức phá hoại thân thể, mà Kinh Thánh thì dạy “thân thể mình là đền thờ của Đức Thánh Linh đang ngự… Vậy, hãy lấy thân thể mình làm sáng danh Đức Chúa Trời.” (I Cô-rinh-tô 6:19,20). Chúng ta chú ý trong câu 20, Phao-lô nhắc nhở tín hữu ở Cô-rinh-tô lấy thân thể làm sáng danh Đức Chúa Trời, nghĩa là “làm sáng danh Chúa” là việc cần thực hiện khi người đó vẫn còn sống và qua cách ăn nết ở hằng ngày, chứ không phải khi qua đời phải giữ thân thể nguyên vẹn để làm sáng danh Chúa.
Cũng có một số người tin rằng sự sống lại trong ngày cuối cùng đòi hỏi một thân thể nguyên vẹn lúc qua đời. Nhưng đây rõ ràng là niềm tin không dựa trên Kinh Thánh vì Kinh Thánh dạy rằng con người “là bụi đất, và sẽ trở về với bụi đất” (Sáng Thế Ký 3:19). Thân thể con người sau khi qua đời một thời gian cũng sẽ phân hủy. Hơn nữa, Đức Chúa Trời toàn năng sẽ ban cho chúng ta một thân thể thiêng liêng hoàn toàn mới, thích hợp với cuộc sống trên Thiên đàng khi Ngài kêu chúng ta sống lại (xem I Cô-rinh-tô 15:35-49). Vì vậy, việc từ chối hiến tạng để giữ cho thân thể được nguyên vẹn cho sự sống lại là điều không cần thiết, nếu không muốn nói là không đúng với Lời Chúa dạy.
Tuy nhiên, điều nhiều Cơ Đốc nhân băn khoăn về việc hiến tạng là nội tạng chỉ có thể được dùng để ghép khi chúng vẫn còn “sống”, còn được tưới máu và ô-xy tiếp tục lưu thông cho đến khi được lấy ra khỏi cơ thể. Như vậy, người hiến phải là người chết não (đây cũng là quy định của luật pháp Việt Nam), nhưng tim và phổi vẫn hoạt động, vẫn cung cấp máu cho các cơ quan bên trong cơ thể. Vậy thì, câu hỏi đặt ra là một người chết não có thật sự đã chết? Để trả lời cho câu hỏi này, chúng ta cần tìm hiểu thế nào là “chết não”?
Theo tìm hiểu của Góc Tâm vấn, chết não là trạng thái mất hoàn toàn và không thể đảo ngược toàn bộ chức năng của não bộ, bao gồm cả thân não (nơi điều khiển các phản ứng sinh tồn cơ bản như nhịp tim, nhịp thở). Bệnh nhân không thể tự thở, nhưng tim có thể còn đập và các cơ quan khác còn hoạt động nhờ vào sự can thiệp hoàn toàn của máy thở và thuốc hỗ trợ. Nếu rút máy thở, bệnh nhân sẽ ngưng thở và tim sẽ ngừng đập sau vài phút. Về mặt pháp lý và y học, người chết não được xem là đã tử vong. Điều này cũng phù hợp với quan điểm Kinh Thánh. Kinh Thánh cho biết khi Đức Chúa Trời tạo dựng con người, Ngài nắn nên cơ thể con người trước rồi sau đó hà sinh khí/ hơi thở (breath of life) của Ngài vào (Sáng Thế Ký 2:7) thì con người trở nên một sinh linh hay linh hồn sống (Bản Dịch Mới) hay người sống (Bản Phổ Thông). Như vậy một con người đang sống là một thể thống nhất giữa thể xác và tâm linh (hay hồn). Cũng theo Gia cơ 2:26, khi hồn lìa khỏi xác thì người đó được xem như đã chết. Khi toàn bộ chức năng não ngừng hoạt động, nhận thức và các quá trình sống bên trong cơ thể cũng chấm dứt. Cơ thể không còn là một thực thể sống, hơi thở/ sinh khí của Đức Chúa Trời đã không còn ngự bên trong cơ thể vật lý đó.
Cũng cần nói thêm rằng người chết não khác với người sống thực vật. Sống thực vật là tình trạng tổn thương não nghiêm trọng dẫn đến việc mất đi nhận thức và chức năng của vỏ não, nhưng thân não vẫn còn hoạt động. Vì vậy, người sống thực vật mất nhận thức về bản thân và môi trường xung quanh, nhưng vì thân não còn hoạt động nên vẫn có thể có nhịp tự thở, cùng với tim đập và hệ tiêu hoá vẫn làm việc mà không cần đến máy móc hỗ trợ sinh tồn hoặc máy móc hỗ trợ một phần liên quan đến tình trạng bệnh lý người bệnh đang mắc. Về mặt pháp lý và y học, người sống thực vật vẫn được xem là còn sống.
Theo luật pháp Việt Nam, để tuyên bố một ca chết não, bắt buộc phải thành lập một Hội đồng chẩn đoán chết não gồm ít nhất 3 bác sĩ độc lập: Bác sĩ hồi sức cấp cứu, bác sĩ chuyên khoa thần kinh hoặc phẫu thuật thần kinh, bác sĩ giám định pháp y hoặc đại diện lãnh đạo bệnh viện; và phải thỏa mãn đồng thời cả 3 nhóm tiêu chuẩn: tiêu chuẩn lâm sàng, tiêu chuẩn cận lâm sàng, tiêu chuẩn thời gian và loại trừ.
Như vậy, về lý thuyết, chúng ta được quyền đăng ký hiến tạng. Nhưng thực tế chúng ta có hiến được hay không còn tuỳ thuộc vào nguyên nhân dẫn đến cái chết của chúng ta: do ngưng tim không hồi phục (rồi dẫn đến chết não) hay do chết não vì nguyên nhân khác (mà tim vẫn còn đập). Cho đến ngày hôm nay, những trường hợp chết do ngưng tim thường không thích hợp cho việc hiến tạng.
Là Cơ Đốc nhân, chúng ta chỉ có thể ủng hộ việc hiến tạng trong những trường hợp mà cái chết được xác định dựa trên đầy đủ các tiêu chí, “bao gồm cả việc mất hoàn toàn chức năng não”. Đức Chúa Trời nghiêm cấm việc cố ý giết người (Gia-cơ 2:10-11; Xuất 20:13); do đó, chúng ta phải cẩn trọng xác định, dưới ánh sáng của Lời Chúa, liệu máy thở đang đơn thuần cung cấp ô-xy cho một thân thể đã được xác định là tử vong hay đang duy trì sự sinh tồn cho một người còn sống. Từ đó, chúng ta mới hành động sao cho phù hợp. Vì hầu hết các ca ghép tạng đều đến từ những người hiến đã được tuyên bố là chết não, nên điều quan trọng là chúng ta phải hiểu đầy đủ các tiêu chuẩn mà giới y khoa đang sử dụng để định nghĩa về chết não. Chỉ khi bệnh nhân được xác định là đã chết toàn bộ não và không thể phục hồi, người đó mới nên được xem xét là ứng viên cho việc hiến tạng.
*Quý tín hữu có thắc mắc hay vấn đề cần chia sẻ với GÓC TÂM VẤN, vui lòng bấm vào link này để ghi nội dung muốn chia sẻ https://forms.gle/UbSbMHVAAqLSWtfN9
*Quý tín hữu nào chưa thỏa lòng với câu trả lời hoặc muốn trao đổi thêm với Góc Tâm vấn, xin để lại địa chỉ email hoặc số điện thoại để Góc Tâm vấn có thể gửi phản hồi cho quý vị. Xin cảm ơn.
Tài liệu tham khảo:
https://www.gotquestions.org/moment-of-death.html
https://www.desiringgod.org/articles/words-we-dread-to-hear
https://thuvienphapluat.vn/…/chet-nao-la-gi-mot-nguoi…